Black Friday, znany w Polsce jako Czarny Piątek, to jedno z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń zakupowych roku. Konsumenci z niecierpliwością oczekują na tę okazję, aby skorzystać z atrakcyjnych promocji i zrobić korzystne zakupy. Choć tradycja ta narodziła się w Stanach Zjednoczonych, szybko rozprzestrzeniła się na cały świat, stając się globalnym fenomenem handlowym.
Historia i pochodzenie black friday
Termin « Black Friday » ma interesującą historię, która sięga XIX wieku. Pierwotnie nie był związany z zakupami, lecz z kryzysem finansowym. 24 września 1869 roku doszło do załamania rynku złota w USA, co doprowadziło do krachu na giełdzie. Ten dzień przeszedł do historii jako « Czarny Piątek ».
Jednak współczesne znaczenie Black Friday ukształtowało się dopiero w połowie XX wieku. W latach 50. w Filadelfii użyto tego terminu do opisania chaosu, jaki panował w mieście w piątek po Święcie Dziękczynienia. Tłumy ludzi przyjeżdżały na zakupy i mecz futbolu amerykańskiego, powodując korki, wypadki i kradzieże w sklepach.
Z czasem handlowcy postanowili nadać temu dniu pozytywne znaczenie. W latach 80. XX wieku Black Friday zaczął być kojarzony z początkiem sezonu zakupów świątecznych i wyjątkowymi promocjami. Ta nowa interpretacja szybko zyskała popularność w całych Stanach Zjednoczonych, a później na całym świecie.
Kiedy wypada black friday ?
Black Friday to wydarzenie, które ma stałe miejsce w kalendarzu handlowym. Wypada zawsze w piątek po Święcie Dziękczynienia w Stanach Zjednoczonych. W 2024 roku Black Friday przypada na 29 listopada. Warto jednak pamiętać, że wiele sklepów rozpoczyna promocje już wcześniej, często na początku listopada, tworząc tzw. « Black November ».
Oto przybliżony harmonogram wyprzedaży związanych z Black Friday :
- Początek listopada : start wczesnych promocji
- Czwartek (Święto Dziękczynienia) : niektóre sklepy rozpoczynają wyprzedaże
- Piątek (Black Friday) : główny dzień wyprzedaży
- Sobota i niedziela : kontynuacja promocji
- Poniedziałek (Cyber Monday) : dzień skupiający się na zakupach online
Warto zaznaczyć, że okres promocji często rozciąga się na cały tydzień, a nawet miesiąc, dając konsumentom więcej czasu na przemyślane zakupy.
Globalny zasięg black friday
Black Friday, początkowo amerykańska tradycja, stał się zjawiskiem globalnym. Szacuje się, że około 60% krajów na świecie w jakiś sposób adoptowało tę tradycję. Rozprzestrzenianie się Black Friday na inne kontynenty nastąpiło stosunkowo niedawno :
Rok | Kraj/Region |
---|---|
2008 | Kanada |
2010 | Wielka Brytania |
2013 | Australia i Nowa Zelandia |
2016-2024 | Większość krajów Europy, w tym Francja i Niemcy |
W Ameryce Łacińskiej, Azji i Afryce również obserwuje się rosnącą popularność Black Friday. Na Bliskim Wschodzie tradycja ta przyjęła nazwę « Biały Piątek » ze względów religijnych i trwa cztery dni. W Meksyku podobne wydarzenie nosi nazwę « El Buen Fin » i odbywa się w weekend poprzedzający Dzień Rewolucji Meksykańskiej.
W Polsce Black Friday zyskał popularność w ciągu ostatnich lat, stając się ważnym dniem w kalendarzu handlowym. Polscy konsumenci coraz chętniej korzystają z promocji, zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i online.
Wpływ na handel i zachowania konsumentów
Black Friday ma ogromny wpływ na handel i zachowania konsumentów. W tym dniu sklepy oferują znaczące zniżki, często sięgające nawet 70-80% na wybrane produkty. To powoduje, że wielu konsumentów odkłada większe zakupy właśnie na ten okres, licząc na atrakcyjne oferty.
Zjawisko to wpływa na :
- Zwiększony ruch w sklepach stacjonarnych i online
- Wzrost sprzedaży w sektorze handlu detalicznego
- Zmianę strategii marketingowych firm
- Rozwój e-commerce i m-commerce
- Zachowania konsumenckie (planowanie zakupów, oszczędzanie)
Warto zauważyć, że w ostatnich latach obserwuje się trend przesuwania się zakupów do sfery online. Coraz więcej konsumentów preferuje wygodę zakupów internetowych, unikając tłumów w sklepach stacjonarnych. To z kolei prowadzi do rozwoju takich inicjatyw jak Cyber Monday, skupiających się na promocjach w sklepach internetowych.
Black Friday stał się nie tylko dniem zakupów, ale również ważnym elementem strategii marketingowych firm. Wiele marek wykorzystuje ten okres do budowania swojego wizerunku, przyciągania nowych klientów i zwiększania lojalności obecnych. Niektóre firmy decydują się nawet na całomiesięczne kampanie promocyjne, aby wyróżnić się na tle konkurencji.
- Złe wieści dla właścicieli Galaxy S25 i S24 : aktualizacja Androida - février 7, 2025
- Target rozpoczyna wyprzedaż Black Friday z rabatami do 50% - février 6, 2025
- Wymagana uwaga ! Zachowaj ostrożność - février 6, 2025